Brunnstrom Yöntemi - Hemipleji

Brunnstrom Yöntemi:

• Hemiplejik hastaların değerlendirme ve tedavisinde kullanılır.

Bu yöntemin dayandığı temeller:

1. Sinerji kavramı,
2. Nöromotor kontrol mekanizmaları,
3. Beyin fonksiyonel asimetrisi.

 

• Kaba, iyi kontrol edilemeyen, stereotipik hareketlere sinerji paterni
• Bu hareket paternleri insanda baskılanmış haldedir ve SVO sonrası bu inhibisyon kalkar.
• Brunnstrom’a göre sinerji paternleri ve refleksler istemli hareketin ortaya çıkması için gerekli aşamalardır.
• Önce refleksler ve anormal hareket paternleri ile sinerji paternleri, daha sonra bu sinerji paternleri kırılarak kombine hareket paternleri akabinde izole hareketler ortaya çıkarılmak üzere çalışılır.

Sinerji Paternleri

Fleksör Sinerji

Üst Ekstremite:

• Omuz: Retraksiyon, 90 derece abduksiyon, eksternal rotasyon
• Dirsek: Fleksiyon
• Önkol: Supinasyon

Alt Ekstremite:

• Kalça: Fleksiyon, abduksiyon, dış rotasyon
• Diz: 90 derece fleksiyon
• Ayak bileği: Dorsifleksiyon, inversiyon
• Parmak: Dorsifleksiyon

Ekstansör Sinerji

Üst Ekstremite:

• Omuz: Protraksiyon, adduksiyon, internal rotasyon
• Dirsek: Ekstansiyon
• Önkol: Pronasyon

Alt Ekstremite:

• Kalça: Ekstansiyon, adduksiyon, iç rotasyon
• Diz: Ekstansiyon
• Ayak bileği: Plantar fleksiyon, inversiyon
• Parmak: Plantar fleksiyon

Brunstroma göre iyilişme süreci 6 evreden oluşur:

• Evre 1: Flask. Herhangi bir hareket ve refleks yok.
• Evre 2: Spastisite gelişmeye başlar. Sinerjilerin bazı komponentleri ortaya çıkar.
• Evre 3: Spastisite belirginleşir. İstemli sinerji veya bazı sinerji komponentleri vardır. Yarı istemli hareket yapılabilir.
• Evre 4: Spastisite azalmaya başlar. Sinerji dışında kombine hareket paternleri ortaya çıkar.
• Evre 5: Spastisite azalmaya devam eder. Daha zor ve karmaşık kombine hareketler yapılabilir.
• Evre 6: İzole hareketler yapılabilir.

Brunnstrom Yöntemi’nde Değerlendirme:

• İyileşme evrelerinin her biri çeşitli testlerle incelenir.
• Üst ekstremite, el, alt ekstremite ve yürüme değerlendirilir.
• Motor değerlendirmeden önce pasif hareket duyusu değerlendirilir.
• Üst ekstremite değerlendirilirken 4-6 evre hastalara 2 adet hız testi uygulanır. Bunlar: Eli kucaktan çeneye değdirme ve eli kucaktan karşı dize değdirme testleridir.
• El değerlendirilmesinde kullanılan motor testler: Kavrama için el bileği stabilizasyonu, avuç kapalı iken el bileği fleksiyon ve ekstansiyonu, el bileği sirkümdüksiyonu, parmaklar için yumruk kapama-açma, tutma bırakma hareketleri.
• Alt ekstremite değerlendirmesinde: Kalça, diz, ayak bileği ve başparmakta pasif hareket duyusu değerlendirilir. Hasta sırtüstü, otururken ve ayakta test edilir.

Brunnstrom Yöntemi’nde Tedavi:

• Yatak postürü: Flask dönemde yatak postürü çok önemlidir.
• Yatak egzersizleri: Pasif ve aktif yardımlı egzersizler.
• Yatakta dönme
• Oturma pozisyonunda Boyun ve Gövde Eğitimi
• Üst ekstremite eğitimi
• El eğitimi
• Alt ekstremite eğitimi
• Gövde dengesi

Kaynak:

• Dr. Şehim Kutlay - Nörorehabilitasyonda Kullanılan Özel Kinezyoterapi Yöntemleri - Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon